نسبت بدهند . و چنانچه گفته شود بعضى از مطالب نهج البلاغه صحيح است ، آن نيز بر مدعاى ما خواهد بود ، زيرا كسى كه با فن سخن و خطابه آشنا باشد ، و بهره‌اى از علم بيان را دارا و در اين خصوص ذوقى داشته باشد ، حتما ميان كلمات ركيك و سخنان فصيح و سخنان اصيل و ساختگى فرق مىگذارد . اگر تو خواننده جزوه‌اى ببينى كه مشتمل بر سخنان عده‌اى از خطباء يا دو نفر از آنها است ، حتما ميان سخن آنها فرق مىگذارى و آنها را از هم تشخيص مىدهى . ما با همه آشنائى كه با شعر و صحت و سقم آن داريم اگر مثلا ديوان « ابو تمام » شاعر معروف را ورق بزنيم ، و در اثناى آن چند قصيده يا يك قصيده را از ديگرى در آن بيابيم ، با ذوق شعرى خود تشخيص مىدهيم كه با شعر ابو تمام و راه و روش او در شعر و شاعرى مباينت دارد . نمىبينى كه دانشمندان شعرشناس ، بسيارى از اشعار را كه منسوب به « ابو نواس » است ، از ديوان وى حذف كرده‌اند . زيرا براى آنها مسلم شده است ، كه از لحاظ الفاظ و سبك با اشعار ابو نواس مناسبت ندارد و در اين خصوص جز ذوق خود ، به چيز ديگرى اعتماد نكرده‌اند . تو خواننده نيز وقتى كه درست در باره « نهج البلاغه » دقت و تأمل كردى ، مىبينى تمام آن از يك سرچشمه جارى شده و مانند جسم بسيط اسلوب واحدى را تشكيل مىدهد ، كه جزئى از آن در ماهيت عين جزء ديگر است ، يا مانند قرآن مجيد است كه اول آن مانند وسط آن ، و وسط آن همچون آخر آن مىباشد ، و هر سوره و آيهء آن در راه و روش و نظم و فن مانند ساير آيات و سوره‌ها است . اگر بعضى از خطبه‌هاى « نهج البلاغه » مجعول و تنها بعضى از آن